niedziela, 30 sierpnia 2026

The Contract


She has been out of a job for a few months when she saw a listing. Of course, she was out of money by then, not because she had to be, but because she decided to change unemployment for a mid-twenties crisis. Her previous job paid very well. She was also extremely well educated, to the point of being pretentiously academic, but also up to date with all the technological news. She worked for a huge automatization firm, contacting clients and making ethics reports of their own projects with the data she had been given. She was fired not because of restructuration, losing her position to AI or someone better suited, she also didn’t leave of her own accord. She got too nosy, too human. One ethics report didn’t sit right with her, not even this one, but in general: the reports seemed to be all saying the same stuff, so she lost her creative abilities, being stuck with using same exact words, because even a small deviation (in words, not meaning) wasn’t fully appreciated by her boss. She was bored, but also got increasingly worried. Decided to snoop – why wouldn’t she, after all, even though she prepared ethics information for clients and media she has never been very ethical herself. Rules didn’t mean much to her, if they didn’t make sense. Also, it is not like she thought that she was particularly breaking any rules. She was just…curious. She knew damn well getting away from her desk and reading through documents, based on which the AI model summed up all the good words about products for her was frowned upon to say the least. She was not supposed to leave her desk, unless she was going to the toilet. Unauthorized trips through the firm were specified to be unwelcome in the Employee Conduct Book, but she never heard about anyone actually getting fired for stretching their legs. It was only just HR sending you a hologram saying you should sit at your desk until the end of your shift and telling you that the bonus to your pay has certainly been cut this month for this behaviour. That was, however, okay with her. She made crazy amounts of money anyway and she rarely spend them, because she worked so much she didn’t really have any time for hobbies or activities. But then, she snooped to close to the sun, realised the company was lying all along, none of their products have been deemed ethical at all and the AI model has received a prompt specifically telling it to ignore the findings of individual testers and labs and just use the same praising phrases as always. Hence the same wording, again and again. This AI model knew how to find synonyms. It was simply told not to. Even though she didn’t report the findings (she didn’t have time to do so) her boss knew that she knew, of course, and he fired her just in case she decides to act on her newfound knowledge. Didn’t offer her any explanation. Didn’t offer her even a leverage in a form of her using words she liked, even positive, just not the same over and over again, so that her brain could have any sort of fun, creative stimuli.

She decided then to just live out her twenties, like people used to do some decades ago, but also like some people still did, if they had rich parents or no resources at all. She returned to her apartment, that was either way not hers, but the company’s that hired her (and now fired her). Took little personal items with her in a big backpack she bought especially for that, and put the rest for sale in an automated selling point, which would give her some extra money if her items sold, to add to her fund for the meantime. Other than that, she had her savings, which were a lot: she had never even went on vacation during her five years of work, so she was pretty rich, until all of her money runs dry, of course. She looked up some fun seasonal weird stuff for young people with identity crisis and boarded an air cushion vehicle the next day.

She spend the next six months at the desert. There were concerts every night and she had never drank so much alcohol in her life. Her parents always said how funny it was, that amidst all the huge changes alcohol prevailed, and didn’t even significantly change, other than being recommended and served with pills that stopped the hangover and other pills, paid extra, that made you sober in a split second so that you could drink more and not die of alcohol poisoning. She was offered synthetic drugs – all of them, and she sure tried. Her state of mind was almost dangerously spontaneous, destructive and chaotic. She felt like the world disappointed her and like she had nothing to lose, so she just laughed through the lump in her throat and said “what the hell, sure” to everything she was offered.

She tried bungee jumping, she swam in a huge, artificial pond, where she also took up windsurfing (though the wind had to be generated; weather issues). During the nights she slept with people, sometimes multiple at once, and in the morning they offered her coffee and some drugs before even hitting the showers. She ran barefoot and danced barefoot until there was a post made that the sand is definitely not safe and can cause third degree burns, so she had to buy cooling shoes. One girl offered her a tattoo and she let her do it, paid by buying her a vodka soda and kissing her passionately. Hard to say whether it was an actual payment, because she enjoyed it and stayed with that woman until she run out of money, and now a tattoo – chubby, winking cat with an unusually long tail - made her tear up each time she looked at it. At some point she dyed her hair purple, some campers had loads of hair dye and offered it to everyone. She liked herself in purple hair, took some selfies, in which the cat tattoo was also visible and posted in on her social media, sparking mildly concerned comments from her family members and old college friends, who didn’t experience mid 20’s crisis like she did. Also, why did they even act like they care? She only saw her old classmates maybe once or twice a year, at some random café or a restaurant, for and hour or two tops. They existed mostly through likes and comment, didn’t even bother to text her privately, not that she texted them either. Her family was concerned because they were a good family. Not extremely wealthy, but upper middle class, so when she, the only child of her parents, went all rogue and rebellious after being the perfect daughter, that was shown as an example to her cousins, it caused a tiny panic. It was always funny to her, how she was always put at the pedestal in front of her cousins, like they didn’t do equally well and weren’t equally well educated. She was only more obedient and compliant with her parents’ wish for a perfect child than were her cousins, who often chose different paths than those intended for them by their families. Okay, so cousin Monica didn’t want to run her family’s law firm, so what? She was a leading beautician, and her husband a plastic surgeon, and combined they made more in a year than uncles’ law firm ever made. She studied marketing and creative writing, like her parents, teachers and learning tools sellers wanted, she used her creativity to get the most she could out of capitalism, while her extra ethics classes made her a perfect employee for that company, until she wasn’t. And so what?

After six months her bank account was empty, she barely had enough for the trip back. She felt very tired leaving. She couldn’t afford an extra no-hangover pill. She felt weirdly sad and mushy for leaving the tattoo artist behind. But she did. When she arrived back at the capital and saw the job offer on a big hologram in the city centre, the faint memory of purple was still lingering in her sun-bleached hair.

She sent in her application the next day, using her phone, which was paid until the end of the month. That night, she slept at her parents’ house – for the first time since she left for college, surrounded by concerned stares and whispers. She slept well, her childhood bed was a top tier sleep technology making sure the user  had the best sleep in their lifetime each time they used it. It was, definitely, worth the money. Sleeping conditions in the desert weren’t half as good.

She woke up to a notification that she had been invited for a job interview. She went after breakfast, her stomach full of vitamin-enhanced food. Her mother left a pack of hangover pills on the counter. Bless her heart, hangovers didn’t last that long.

The company was located in a huge, glass building, but you could not see anything from the windows. Perhaps you were able to see from the inside out, to boost morale, but not from the outside in. All of the recruitment process was done by robots. Not full, walking robots, just voice and language models, AI. She scanned her fingers and retinas. Answered all of the questions in an inspired manner, even though an AI interviewer showed no emotions whatsoever, no change in the tone of its’ voice. She was also completely honest with them not only about good stuff, but also about why she lost her previous job. The AI didn’t ask about her reasoning or remorse, because AI didn’t know what that is. It wasn’t programmed to read emotions. It only asked questions that were preprogrammed. The pay they offered was good, though a bit less than in her previous job, and they also offered a company apartment. And the company provided a self-driving car to ensure she would be at work on time. She agreed to all the terms, not knowing what else she could do with her life, and soon she found herself employed again.

See, she deemed her mid-20’s crisis just that: a crisis. Short. Maybe needed. Good while it lasted, also very destructive. But at the end of the day, she was a mature, high-functioning adult and a valuable society member. She had to work, otherwise she could not really live. Not in the city, with family near anyway. On the first day her job turned out to be extremely menial and not creative at all. She doubted anyone needed actual education to work there. The company was an information-generating company. They came up with information, AI generated articles, and she only read them, and accepted them or sent them back, depending on whether the interpunction was correct or not.

Her new apartment was white and glass and shiny. The automatic vacuum cleaned the floors once a day. After her first night in a new place she stood in front of the bathroom mirror and looked at partially washed-out purple ends of her light hair.

“You need to fix that hair” an automated voice said, and she jumped up in the air. Oh, okay. The company used voice assistants. Apparently.

“I like my hair like they are. Also, the purple is going to fade. It won’t be here in a couple of weeks”.

“Now. No coloured hair in the office. Rule 123b. See?” The mirror lit up with the right passage of Employee Conduct Book. Fuck. It was a rule.

“I don’t have bleach, and I need to leave in fifteen minutes. What do you want me to do?”

“Scissors” said the voice, and one of the bathroom drawers opened, showing hairdresser’s scissors and a hair dryer.

She cussed under her breath and cut off the ends. They just lied there, in the sink, slightly wet, because she just washed her face.

“I scheduled a hairdresser appointment for you after work. The car will take you there today. The hairdresser is company approved, they know what to do.”

She wanted to argue, but stopped herself, since arguing with AI language models assistants was always pointless. They didn’t have any answers, probably would just throw the same line, like “I don’t know how to answer” or something nonsensical. It was a waste of her energy.

At work, she was bored and tired. The job was just so tedious and felt insignificant to her. Plus, the information made her stressed. She saw five different articles written by AI about the same facts, that came with completely different conclusions. She was aware, that they would be shown to different people, based on their algorithms, but she felt iffy about it. One was hateful. One was super positive. The others apparently neutral, but didn’t list any source for the academic analysis it seemed to provide. She had a memory from school, when the teacher showed them old newspapers. They used the word “allegedly” a lot. She didn’t remember last time she heard anyone using that word or it being written anywhere. Certainly none of the AI articles that she checked for missing or extra commas seemed to use it.

She was still hung up on the thought of involuntarily changing her hairstyle, so she asked a woman in the cubicle next to her where she can find their boss. She wanted to talk with them – she never met them, after all, and maybe try to negotiate something about the hair. The woman looked at her with a whim of unsureness in her eyes.

“I’m sorry, I don’t know. I have never met our boss either. But don’t worry. Everyone here has good intentions.” She assured her. She wore a suit with a skirt and her hair was a beach blond bob.

She got in her self-driving car and it got her to an appointment. The hairstylist showed her what the company picked out for her and did exactly that. It was a bob. Slightly different than her co-worker’s, but oddly similar. Hers was right under her ears, pin straight, with no layering to it whatsoever. She didn’t look bad, but she cried during the drive home.

In her previous company everyone looked however they liked, especially in the more creative departments. Of course, within reason, but her coworkers wore zip-up hoodies, jeans, yoga pants or leggings, some liked uggs, some showed up in flip-flops or trainers. It was business casual, but also no one ever got dresscoded, because the dresscode only stated, that they cannot show up naked, and if there are any important meetings they should dress up a bit. So, when there was a meeting, people would pull up to the office in shirts, ironed dresses or loafers, but nothing crazy or mandated by the company as a uniform. The workers looked young, rich and creative, but also trendy. Here, as she noticed, everyone looked the same.

She ate the pre-packaged meal. She went to bed unsettled. Slept unwell, even though the bed had the newest anti-insomnia technology built in. In the morning she opened her closet to find that all of her clothes disappeared and were replaced with suits, like her colleague wore. A jacket with buttons, a collared shirt, either suit paints or a pencil skirt, knee-length, heels or loafers, a lot of nude tights. Where are all of her striped T-shirts, ripped jeans, patterned sweaters, where is her synthetic leather jacket, where are her jorts and her martens?

She sat down on the bed, feeling her chest tightening, she gasped for air as her head was spinning. She was shaking. She felt like she was on drugs again, except she wasn’t, and no drugs she ingested has ever given her this bad of a trip. From the corner of her eye she saw that even her underwear and bras were replaced with nude or white coloured, plain garments. She thought she was having a heart attack the way her heart was beating and her chest was tight, but the alarm sounded and the voice said:

“It’s time to leave for work. It’s time to leave for work”.

“I think I’m having a heart attack”, she whispered, gobsmacked.

“We will check your vitals in the car and divert if needed. Now it’s time to leave for work”.

She stumbled on the way to the car. It was Friday, and she had weekends off. Guessing there is no need for new information over the weekend, or, more probably, someone else was working weekends. The car took her vitals via the sleeve for pressure and pulse measurement, and a little clip on her index finger.

“You have a panic attack. No abnormalities in the heart rhythm. You are unstable. Take these pills”, said the voice and a small tray with pills and a plastic cup with water zoomed out of a car door. She was to tired to argue and decided, that if she will die, then let it be, at least she won’t have to work in that scary place anymore. Upon taking the pills she did actually start to feel better and arrived to work completely calm, however tired.

She clicked all day, mindlessly, almost without caring about stupid commas and semicolons. She doubted it is at all important they are placed correctly, since almost everyone was using a post-reading app anyway, so they didn’t have to strain their eyes. Yes, people could read, they still learned that at school, but they mostly saved that skill for work, school or college, and not for doomscrolling. Her eyes became numb to information she viewed every day. Who cares, if the coma is in the right place? Will the app read it aloud differently if it isn’t placed correctly?

She didn’t have any formal training as an editor and she wasn’t an interpunction specialist by any means. She never had any problems with it either, it came pretty naturally for her and no teacher has ever told her that she needed to work on that skill particularly. She wished, however, that her job would be in any way connected to her education, and her previous one was. This one though? Anyone could open an interactive guide on punctuation and become efficient in this job very quickly. It paid almost as much as her previous job, that actually required thinking and creativity. And didn’t require a corporate makeover to look like any other employee here.

In the age of AI-dominated job market she always hoped that there will be at least a semi-creative job for her and there was. She was overjoyed about it, and then she lost it, because she had to be curious and dig in documents that weren’t authorised for her eyes. And now look at her, 25, in a beige coat and skirt, clicking in a computer in an otherwise completely soundless office. Really, not even her co-workers made any sound from their cubicles. Sometimes someone got up to go to the bathroom, sometimes someone got food delivered and the cutlery was clunking against a bowl or a plate, occasionally she could hear a semi-loud sigh of boredom or tiredness. And nothing else.

When the car drove her home that Friday she cried again.

Her mother called her and she complained to her about her menial job that steals her will of life one generated news article at a time. Her mom sounded worried, maybe still unsure, whether her daughter is stable after her rebellious six months, or maybe concerned that her perfect girl, an example for every cousin out there is not the same anymore, which makes her look like a non-ideal mother. She told her to go out during the weekend. Not to drink, but to enjoy herself. Maybe visit a zoo or a shopping centre. Go for ice cream or drink a coffee. Visit an art gallery, something like that.

“Honey, I promise, you will get used to that job. It’s a good job. It’s boring, sure, I get that, but adult life just is boring, you know. Enjoy your free time and little things in life and you will be fine, trust me!”

On Saturday she got out of bed, not with strength, but with determination. She was tired and very sad and felt a weird emptiness inside her, but she decided to give her mother’s advice a try. Her parents gave her some money for the meantime and until she will get her first pay check. She walked around the city, pain in her legs, as she went further and further. Surprisingly a lot of people were out and about. Cliques of teen girls, boys on bikes and scooters, families with small children in baby carriages. People also had dogs and cats, some threw their pets balls, other pulled on their tug toys, some just walked around with leashes.

She stood for a moment in front of a drug store. A girl in the ad plastered on the window had intensely purple hair, almost a plum colour. She went out, picked out a purple box dye and bought it. It was impulsive, but she didn’t care. What will they do? Make her shave her hair? She already has a bob and has to wear stupid suits in neutral colours. She missed having purple hair. She stashed the box dye in her purse and went further, until she stopped again, at the sight of another window. It was a pet shop and if you looked in you could see small puppies playing inside. Maybe that was what she needed all along? A dog?

She entered and upon talking with the shopping assistant they both agreed she would probably be better off with a cat rather than a dog. She worked nine-hour days, only had weekends off, even the calmest puppy needed more activity and time. She lived alone. Puppies at the store were not potty-trained. Thankfully, the shop had cats and she picked out the ugliest one she could find. It only had one ear, almost white eyes, was fat and some of it’s fur was missing. The tail was long, and the remaining clumps of hair were pale, reddish-blond. She paid, picked the carrier with the cat up and went back home, stopping only at a vet clinic near her company-issued home. The vet said the cat had scabies and needed to be dewormed, also, he was likely blind, because of the genetic mutation that caused his un-catlike eye colour.

When she entered her new home and opened a carrier her phone vibrated somewhere in her purse. It was tattoo-girl. Saved in her phone as Myrna, though until this point she did not remember her name.

“hi” – the text said – “flying to the city tomorrow for some supplies, then back to the desert the same day. wanna meet up?”

She didn’t answer. The cat didn’t leave the carrier yet, but she decided to give him time.

Went straight to the bathroom to dye her hair purple again, just like Myrna remembered them, and like she wanted them. She squeezed some dye on her bare hand and started applying it to her short hair. The alarm went off immediately.

“Not allowed; hair colour change! Not allowed; hair colour change! Not allowed; hair colour change!”

“Shut up!”, She screamed. It felt weird to scream at a machine, but she didn’t care. However, this wasn’t Siri, you could not tell it to shut up.

Lights started flickering and the message was being told again and again like a broken record or a bugged computer notification. She could barely see what she was doing, there were tears in her eyes and her lips were pressed together in a tight line. The lights went off completely, the alarm started blaring louder. Allegedly there have been a time, when the only alarms people knew were when something was on fire, or there was a toxic gas, or a bomb was about to drop nearby, or they were being woken up to go to work or school. This was an alarm, because she upset the AI model, that could no longer discipline her, and therefore do the job the company programmed it to do.

“NO ANIMALS ALLOWED! NO ANIMALS ALLOWED!”, the voice screamed, although it wasn’t really a scream, more so a louder voice, because there was still no emotion, other than maybe urgency, like with every alarm. Weird sound thudded from her living room. Shivers went down her spine and she felt like choking on something inexistent. AI was not moral. AI was not humane. AI was known to be violent and merciless, depending on the programming. Ordinarily, she would have just turned the assistant of if it became difficult, but she could not do that. She didn’t have access. She couldn’t tell the stupid voice what to do. Suddenly petrified she no longer felt safe. She hadn’t felt safe for a while now, but in that moment, she identified this feeling and it had become crystal clear to her. She gasped for air, her eyes suddenly teary.

She ran out of the bathroom and found the cat, who left the carrier, hence why the voice noticed it was there. His eyes glistened in the dark, so she spotted him easily. The thudding wasn’t imagined or cat-made. The voice deployed something – who knows, what it was – and it was now chasing the poor, near-blind feline. It looked like a tiny walking robot, though it was hard to identify in the dark. Cats see better in the dark, right? Maybe her cat’s almost white eyes were of some use in pitch darkness. There was a little lamp atop a robot, shining red. The robot was deceitfully small, some would even say, cute, kind of crab-like. But the stupid thing shot at the cat. “No!”, she shouted “stop that!”. The cat hissed, but it didn’t seem like it got hit, even though the distance was uncomfortably close. “NEUTRALIZE PET! NOT ALLOWED! NEUTRALIZE PET!” the voice sounded so loud she was sure it caused hearing damage and she hissed herself, following her ugly-ass, sick cat, who she managed to start loving very dearly in spite of their awfully short relationship. The robot was continuing in the direction of her precious pet, the one thing, other than her freshly dyed her, that remained the part of her life specific to her, and not company-generated. Thankfully the stupid machine, although fast, was a very slow shot, and rather lousy at that. The cat didn’t really run, he just jumped from place to place until the robot got to him. Then he would get up, violently beat it with his paw, hiss again and jump to a next spot. She stood there, watching it, unsure of who to catch in order to stop that. It was pretty clear to her, that the robot wasn’t at all harmless. It was a bit useless as of now, but these models learn quickly nowadays. And on the spot. Where in the house was it? Why was the voice authorised to deploy it? Her head was spinning with thoughts, until the cat screamed loudly and jumped up the air. Oh, for fuck sake. The stupid crab looking thing got him.

She started to run to the pet, not with a plan, but with an intention to protect him. The house started shaking, the floor got out from beneath her feet, the cat screeched again and she roared in anger. The lights started blinking, the floor was literally getting away from her feet, she was falling, getting up, stumbling over furniture, something fell down and definitely broke, the voice, steering the smart-company-provided-house took matter into his hands with full force. She cried as she hit her hip, she didn’t even know what on, she didn’t know the layout of the house fully well yet. The voice was clearly dedicated to whoever it’s boss was. Was it also her boss? Did they have the same boss? Stars had spawned under her eyelids due to pain and she realised she doesn’t even know the company’s name. She got on her feet again, one hand clinging to a furniture she was earlier tripped over. The cat’s eyes occasionally shone in the dark, but when the light flickered they were invisible again. Cat-cat’s eyes-cat-cat’s eyes-cat. She gritted her teeth and sprung in the direction she saw her cat last. As fast as she could. No stopping. She tripped over something, yelled in pain and kept running, her tear ducts activated, apparently she hit a nerve. Under the spell of another impulse, because as it seemed, she became very impulsive recently, she grabbed the cat under his belly, put him back in a carrier, shut the door, picked him up and run out, purse still hanging over her shoulder somehow. For a moment, she stood outside the lot on which her company-issued house was. She breathed heavy, shook from exhaustion, and realised that she had at least a few bruises, but it was getting dark, so she couldn’t be sure about the extent of the injuries. The house moved behind her and she heard the voice’s muffled commands, so she decided it was better to move. So she run.

She run and run and run, until she fell down, wheezing, but feeling weirdly light. She was at a train station. It was an okay place to spend the night. It was light. She could stay there without attracting suspicion. People often waited for a train a long time. Or had been homeless. Or had to wait for someone to pick them up. People travelled with pets. Her cat in a carrier shouldn’t be an issue. She just sat against the wall, with the cat carrier on her lap. Man next to her was charging his phone, some person nearby ate a sandwich and crinkled with cellophane. It was fairly cold and peaceful. Sure, people in a hurry passed them by often, but  they were somehow outside, didn’t look at a group of tired humans waiting for who knows what or who and who knows if anything at all. They just sat there, calmly and quietly, taking care of their own business. She took the cat out of the carrier, carefully holding him, so that he wouldn’t escape. He meowed in pain. Next to his already bad scabies and pulled out fur he had burn marks. She made a fist and hit it against the train station floor. It was ridiculous and unfair. Animal cruelty? This poor cat didn’t do anything to upset anyone. She did. Why wouldn’t the stupid tiny robot punish her? Why did he have to scorch her cat? “I’m sorry, baby, I’m sorry”, she mumbled while hugging the cat close to her chest and stuffing a small clump of his fur inside her mouth. She somehow felt like her cries would disturb the peace of all the other aimless wanderers. The cat started purring, weirdly, cause she didn’t think he liked her. “OMG, my sweetie”, she said, “I’m going to name you Blessing, okay? You are my blessing and my only friend, and I am sorry. We will never go back there, alright? I will never let anyone hurt you again, I promise, my little baby, okay? I love you.” The cat continued to purr and he felt warm on her chest. The man charging the phone looked at her with an unreadable emotion on his face, but quickly turned away. Apparently, everyone kept to themselves here. She looked down and saw at least five big bruises forming on her legs, and seven little ones on her arms, visible against Blessing. She felt pain in her ribcage, on her right side, and definitely in her left hip. That hip felt like it was broken, not that she has ever broken anything before, but that was how she imagined it. She also deduced it would be indecent if she just started pulling her skirt down to see the state of her hip. Was it swollen? Red? Blue? Maybe weirdly depressed in one place, indicating the fracture?

The train station, or at least the weird spots where people gathered to pretend like they actually wait for something, and not live there, had a liminal feeling to them. She almost felt like she was pushed on the outskirts of the world, or perhaps, the outskirts of reality. People in front of them hurried in all possible directions, tugging at their luggage, tucking their unruly hair behind their ears, tripping over shoelaces, spilling coffee they carried with them. They had children, varying in state from sleepy, through cranky, up to screaming and unhappy with where they are. They had pets, dogs on the leashes, cats in the carriers, some woman had a cage with a parrot. The people travelling always seemed hot and/or disorganised, wrapping their sweaters around their waists, putting their coats on or taking them off, zipping up their kids’ hoodies. Something fell out of the poorly zipped bag, something was dragging on the floor. The information was displayed everywhere, on bright holograms, and the voice stated which train is on which platform and when it is supposed to live. But the area of tramps, vagabonds, homeless people waiting on nothing in particular? It was quiet. It was like they were far from that, like the noise didn’t reach them fully. They sat, half-lied or lied on the cold, metal-looking floor. They moved slowly like they were in quick sands that didn’t make them upset or tired. It seemed like they had all the time in the world and also, like their hope for change was weak. They did seem content, though. They smiled lightly, listening to trains moving from the platforms, the voice saying directions seemed to soothe them. They had what little they owned with them, within the reach of their hands, and they didn’t seem like they needed more. The person eating the sandwich finished it. Got up, went a few steps to the nearest trash can, came back, perfectly in between the two huge groups running in opposite directions. Then they pulled a pillow from their super stretched backpack, put it under their head and closed their eyes, sighing. The sigh didn’t seem sad, it seemed almost happy. She put Blessing in the carrier but didn’t lock the door just yet. The man charged his phone and now put earbuds in. It was very light, she didn’t think the light went out at a train station ever. She somehow didn’t mind it. Her hip still hurt badly, but she felt almost at peace. Sad, but anonymous. The anonymity and the fact, that no one seemed to care who she was and what was she doing slowed her heartrate a bit and for a moment, she wasn’t scared.

She texted Myrna back: “yes, please lets meet! might wanna go back to the desert with u if that’s ok”.

They set up a meeting in a café near the station, that she knew didn’t mind animals inside. At 9 am, they would have coffee, maybe a breakfast bagel. She could run errands with Myrna or just wait for her, she wouldn’t want to be too clingy. She pet the cat, and then locked his carrier, scared that if he was to run away he would get run over by a train. Or just abandon her. She texted Myrna with a specific intent: she knew she had to run. On top of that, her heart still fluttered in her chest when thinking about Myrna, which seemed like an added value of leaving. The company definitely knew where she was. Everyone knew. This people beside her, they might seem anonymous. But they weren’t. Someone knew exactly where they were at all times. It wasn’t just the phones, it was the chips, they all had put in right after being born. It was safety, right? If you got raped or mugged you could send a precise signal to the police, and they knew where you were or if you started moving. You couldn’t go missing or disappear. If you tried, you would be found. You could ask your loved ones to let you be, but they could request access and see where exactly you chose to be without them. She heard some stories – urban legends, likely -  about people getting their chips removed in the dark alleys, by butchers, who would leave them huge scars for the rest of their sad existence. She never met anyone like that. Always presumed it was a lie, a scary story that kids told. Every generation had their stories. She didn’t think she ever saw a person with a big scar. And where was he chip located, even? She was unsure. The government, the company that employed you, the school you attended already had all of the chips data, you just scanned your fingertips and retinas. She thought about all that, her hip still tickling her with pain, as the more and less distant train sounds accompanied her. People nearby were already sleeping tight, like the light wasn’t an issue at all. Baffled, she found herself pretty sleepy too.

Her eyes were slowly closing, eyelids getting heavy. She felt pain in her muscles, too much walking and running, but also, it was good pain. As unpleasant as it was, she enjoyed it. She didn’t even mind hip pain or all the bruises. She fell asleep.

She was woken up by panic and screaming. People around her scrambled their belongings in a hurry and were actively trying to get away. There was a drone, hovering above her head. Oh, shit. She was fucked, wasn’t she?

“Breach of contract. Disobedience.”

“Okay…” she murmured, still a bit sleepy.

“You read the contract. Reminder of the contract” said the drone and the contract she did, in fact, sign, was displayed in front of her in a form of a hologram.

The contract wasn’t that important to her, other than salary and a place to live, she didn’t read other parts of it, although they were made clear to her by the voice in her company-issued home, who made sure she followed all of the rules, even if she wasn’t aware of them. Only the last part caught her eye, and she was surprised it didn’t catch it earlier. She was desperate and depressed, she guessed. The part that caught her eye said: “Because of the high security and confidentiality of the job an employee must follow all of the terms and conditions listed above. Otherwise, the Gov. Co has a right to deem an employee a security threat and proceed as needed, not excluding elimination of said employee”. Not letting go. Elimination. She didn’t think it was a sports reference.

The company’s name was Gov. Co? So, if she remembered correctly, that meant it was a government company? Also, what did they mean, security threat? How dangerous could she possibly be? She was putting in commas and semicolons for nine hours a day! Her eyes were dry and red, her will to live completely gone by the time the first day of her employment had even fully finished. It seemed like all she did was being upset over losing her clothing and preferred hairstyle. Oh my God, so she dyed her hair purple! So what? And her cat? If it wasn’t allowed to have a pet at the company-issued home, she would have gladly moved. To her parents’ apartment, even, until she could rent a place that allowed pets. But even then, it was all a huge overreaction. Why won’t the boss just talk to her? She brought home a nearly blind, sick cat, and not a pack of wild hyenas. Why isn’t compromise, talking, you know, human communication possible? She doesn’t know, who her boss is. The voice is controlling her off-time, she probably should be relieved it even let her out of the house that Saturday. What was that company providing that was so high security, exactly?

And then it hit her. Information. They were generating news articles. Articles about the same events, in a lot of versions (felt like millions when she had to read them all), concluded differently, with often radically different opinions drawn at the end. Why didn’t it hit her sooner?

Another thought has entered her brain. Why would government owned (and likely government-run) company generate AI articles with information? Why would they set up different conclusions to them, to cater to different algorithms? With how her work looked she was near sure that it was some random media giant (there have been so many nowadays, and all of them giants, apparently), trying to find their target audience. Whoever would click the most, this versions of articles would be staying, the rest would stop being generated all together, and eventually her workload would be smaller. Right? That seemed logical. Then why is it government-led?

Something in the drone hummed and a little red dot appeared, pointing at her. It had slowly risen from her abdomen, through her chest, up to the middle of her forehead.

“If you sign a declaration admitting you broke the contract and you are sorry we will take you to The Boss” said the voice “if not…”

“I won’t” she said, realizing, that she, in fact, won’t to that. She will not sign her life away. And to what? To what seemed like a propaganda machine with an aim to radicalise and divide the citizens of this country? Something clicked in the drone, like it had adjusted. She swallowed hard, gritting her teeth and knitting her brows. Her hip still hurt, everything down from it seemed very cold. She crossed her arms on her chest. She would rather…

That thought was never finished, the bullet blasted precisely through her head and she died; right there at the train station. People sprinted next to her to get to a train that arrived a bit early and they didn’t want to miss. The drone flew away. The cat meowed, likely hungry or upset, because he was still in a carrier.

Later that day a young woman, a redhead with a wolf cut and a bunch of tattoos all over, gasped when she saw her just lying there. A single tear formed in her left eye, and she was blind in her right eye, not that it was wildly known. She picked up the carrier and left. She only cried flying back to the desert.

niedziela, 16 sierpnia 2026

Przezroczystość

 

Swego czasu pamiętałam swoje imię, ale teraz już jej nie pamiętam. Nieustannie zdumiewa mnie, jak bardzo istnieje świat, a jak mało istnieje ta, którą kiedyś chyba byłam. Nie pamiętam jej i nie wiem, czy to znaczy, że ona jeszcze jest. Może tylko trochę, może jeszcze gdzieś tam się ćmi, w dawnych miejscach, w starych pamiątkach, na wyblakłych zdjęciach.

Błąkam się i odbijam, gdzieś idę, ale nie wiem gdzie. Być może tam, gdzie cała reszta, gdziekolwiek może to być. Głośne dźwięki wokół, pastelowo-pstrokate manekiny dookoła. Jestem w jakiejś kolejce. Dziwnie się mówi o sobie „jestem”, niby zdaje się, że owszem, ale sama nie wiem. Przede mną kiosk jakiejś restauracji fastfoodowej, do niego posuwa się kolejka, bardzo wolno. Ktoś mnie popycha, do kiosku obok, bo najwyraźniej następuje rozgałęzienie. Z jednego ogonka do kiosku 1, 2 lub 3.

Wyświetlacz miga mi przed oczami, zmusza do wyboru, ponagla. Ludzie też coś tam chrząkają z tyłu, ogólny gwar zabarwiony zniecierpliwieniem. Wyciągam palec, by coś wybrać, ale nie wiem na co mam kliknąć. Co ja lubię? Nie pamiętam, co lubię. Patrzę w dół, na siebie. Unaoczniam sobie, czy jestem. Chyba jestem, ale jest to niejasne, cała jestem rozmyta i nijaka, nie czuję, bym oddychała ani władała moją ręką. Ludzie w ogonku się niecierpliwią.

Klikam w końcu to, co dziewczyny w kiosku obok, podglądam, zerkam i zżynam zamówienie. To młode dziewczyny, nastolatki. Dziś zjem to co one. Nie wiem, może nawet te rzeczy lubię. Płacę telefonem odblokowanym twarzą, czyli mam jakąś twarz i mój telefon potwierdza, że ja to ja. Aha. Może i tak.

Już czekam na odbiór, ściskam kurczowo numerek. Jeśli podadzą mi złe zamówienie, to nie będę wiedziała. Nie pamiętam, co kliknęłam, naśladowałam tylko te młode dziewczyny. I tak bym się nie upomniała, gdyby coś było nie tak. Nie wiem jak.

Mój numerek już mruga na tablicy, więc idę odebrać tackę. Siadam tam, gdzie akurat jest wolne miejsce, przy małym stoliku z widokiem na pustą ścianę. Milkshake truskawkowy, frytki i jakiś burger. Jem niepewnie. Nie wiem, jak moje ciało zareaguje na te potrawy. Może okaże się, że je lubi? Wiedziałabym wtedy przynajmniej to. Chyba jest na nie obojętne. A może nie mam kubków smakowych? Albo moje kubki smakowe nie wiedzą, kim są? Żadne połączenia w mózgu się nie uruchamiają, jest mi to obojętne. Ja sama coraz odleglejsza, fakt że nadal formułuję myśli niewytłumaczalny. Ale i myśli są niespecyficzne. Nijakie. Opisujące to, co przede mną, bez poglądów i konkluzji. Czy ja mam jakąś perspektywę?

Wstaję odnieść tackę i wrzucić opakowania do śmieci. Wychodzę znów w tę dziwaczną przestrzeń, wszystko jest rażące i niekonkretne. Pałętam się tu i tam, nie wiem gdzie idę, ani po co. Być może szukam wyjścia, ale nieskutecznie, wszystkie korytarze wyglądają tak samo. Dziwię się na widok ludzi, którzy wymijają mnie żywym, szybkim krokiem. Idą, jakby wiedzieli, gdzie się kierują. Ja czuję się za to dziwnie, jakbym nie rozpoznawała świata ani siebie w nim.

Wtem – coś znajomego. Ten pan stojący tutaj. Chyba chodziłam z nim gdzieś: do szkoły albo na studia. Na pewno. Kojarzę, że miał zielony zeszyt i obgryzał paznokcie, może siedzieliśmy razem w ławce?

– Cześć! – macham entuzjastycznie i podchodzę do niego. Stoi przed wejściem do jakiegoś sklepu, trzyma w rękach kilka toreb i patrzy w telefon. Unosi wzrok i patrzy się na mnie, a ja wreszcie czuję, że mam serce, bo zaczyna mi ono bić bardzo szybko, bardzo nagle, zaznaczając swoją obecność. Przedziwne uczucie, posiadanie serca.

– Przepraszam, czy my się znamy? – Mówi mężczyzna. Rozgląda się wokół, niepewny, czy do niego mówię. Ja też się rozglądam w popłochu i wstydzie, chociaż głównie ze smutkiem. Czuję, jak to uczucie przysiada mi na ramionach i jak się garbię pod jego ciężarem. Na pewno więc mam ramiona, ale ramiona akurat ma każdy. Widziałam ludzi bez palców lub całych kończyn, widziałam ludzi bez oka albo ucha, ale nigdy nie widziałam człowieka, który by nie miał ramion. Nie wiem skąd wiem, że widziałam takich ludzi. Widziałam? Czyli kiedyś coś zaobserwowałam, czyli istniałam? Sama już nie wiem, dziwi mnie ta myśl.

Odchodzę szybko, bo już sama nie wiem, jak mam dalej pociągnąć tę konwersację, niestety nie pamiętam imienia tego mężczyzny, więc może nie jestem od niego wcale lepsza. Pamiętam go jako osobę w moim życiu, wyraźnie, ale nie pamiętam, jak się nazywał.

Wszystko mieni mi się w oczach, i nie wiem, gdzie jest wyjście, a nawet gdybym znalazła wyjście, to nie wiem, dokąd miałabym pójść. Natrafiam wtedy nagle na moją koleżankę z pracy i przypominam sobie, że mnie tam dzisiaj nie było. Wydaje mi się, że pamiętam, że szłam do pracy, a potem już nie pamiętam, co się dalej wydarzyło. Następnie byłam tutaj. I nadal jestem tutaj, choć nie jestem pewna, gdzie to „tutaj” się znajduje.

Odczuwam wewnętrzny niepokój, bo nie wolno bez zapowiedzi opuszczać pracy, a ja nie pamiętam, abym tam dziś była. Właściwie gdzie ja w ogóle pracuję? Jako kto? Pamiętam pracę, gdzieś na horyzoncie mojej myśli, ale nie wiem, co ona oznacza. Jest niewyraźna i nie mogę do niej dotrzeć, w ogóle moje myśli są bardzo powolne i niezborne. Czy zawsze takie były? Nie pamiętam.

– Cześć – mówię, podchodząc do koleżanki – głupia sprawa, nie było mnie dziś w pracy. Nie wiem, dlaczego. Chyba zaspałam.

– Aha, naprawdę? – Odpowiada koleżanka. Wygląda na skonsternowaną – nie martw się, nikt nie zauważył, że cię nie było. – Wyciąga rękę, aby poklepać mnie po ramieniu, ale jej się wymykam. Biegnę przed siebie, coraz bardziej przerażona.

Wydaje mi się, że od czasu, kiedy zapomniałam, kim jestem, minęły całe wieki. Chyba tak było, ale nie mogę mieć pewności, bo nie ufam już swojej pamięci. Wydaje mi się, że od dłuższego czasu stawałam się bardziej i bardziej przezroczysta, ale nie mogę tego potwierdzić, dopóki nie znajdę lustra. Ten problem z niepamiętaniem mojego imienia uderzył mnie dzisiaj, ale wydaje mi się, że już od jakiegoś czasu było ono w mojej głowie mgliste. Mogłabym mieć każde imię. Słyszę, jak ludzie zwracają się do siebie nawzajem po imionach, jednak na żadne nie reaguję. Może nie mam imienia? Może nigdy nie miałam imienia?

Znajduję jakiś sklep z meblami, przypadkowo. Zwalniam, bo wolałabym nie przewrócić niczego po drodze. Jest tu lustro, więc staję przed nim. Nikogo nie widzę. Macham ręką, ale nic się nie pojawia. Podchodzę do lustra i dotykam go. Nadal mam rękę i czuję pod palcem taflę. Ale nie ma w niej mojego odbicia. Opuszcza mnie grzeczność i konwenans społeczny i walę w lustro z całej siły, pięścią. Dłoń mnie boli, ale nie przestaję. Jeśli pięść mnie boli, to znaczy, że nadal istnieję, prawda? Rozglądam się, ale nikt nie zwraca na mnie uwagi. Ekspedientka rozmawia z klientką kilka metrów ode mnie, ale nie interweniuje.

W przebłysku desperacji i przerażenia chwytam solniczkę, część zastawy stołowej. Solniczka jest czarna i kanciasta. Po prostu ją biorę i wychodzę. Coś piszczy na bramkach. Ekspedientka biegnie do nich i rozgląda się skonsternowana. Stoję tuż obok, ale mnie nie zatrzymuje.

Wlekę się noga za nogą, marząc by znaleźć wyjście. Czy to zawsze było takie trudne? Ludzie zdają się nie mieć problemu z nawigowaniem. Postanawiam iść za kimś, licząc że w końcu stąd wyjdzie. Łazimy tak bardzo długo. Ogląda książki w księgarni, przymierza dwie koszule, idzie do drogerii po dezodorant i pastę do zębów, wstępuje po kawę na wynos, idzie kupić bilety do kina na jutro, jeszcze zatrzymuje się przy kiosku i wybiera sobie gazetę. W końcu wychodzi, a ja biegnę za nim co sił w nogach, by tylko na pewno go nie zgubić i by się stąd wydostać.

Na zewnątrz jest już całkowicie ciemno. Nie widzę żadnych punktów odniesienia, nie wiem gdzie iść ani jak poruszać się w ciemności. To był chyba zły pomysł, stamtąd wychodzić. Solniczka wypada mi z ręki. 

Czuję, że rozpływam się w powietrzu.

piątek, 26 czerwca 2026

Dziewczyńskość, albo: nie chcę być dorosła

 Moje 24 urodziny przeszły bez echa, i dla mnie, i dla wszystkich innych, jednak kilka tygodni po nich coś się wyraźnie zmieniło - zaczęłam odczuwać pewną dojrzałość. Było to dla mnie uczucie nowe i dotychczas zupełnie nieznane. Postrzegałam siebie raczej w kategoriach dziewczyńskości, nie odczuwałam nijak dorosłości, mimo że od lat mogłam spożywać alkohol czy palić papierosy, gdybym tylko zechciała. Miałam też tytuł licencjata, zdobyty w wieku 22 lat, ale nijak mnie on nie udoroślił, nadal czułam się jak nastolatka.

Nie przeszkadza mi to uczucie i nie przeszkadzało, nie sądziłam jednak, że mogę funkcjonować w sferze poczucia dojrzałości. To coś dla mnie niezrozumiałego. Jak bowiem można być dorosłym? Przedziwna sprawa. Zupełnie obca i niezachęcająca. Poniekąd arbitralna.

Co jakiś czas łapię się na tym, że moje postrzeganie świata i myślenie jakoś odstaje od ogółu. Za każdym razem mnie to dziwi, ale tylko umiarkowanie, bo jednak gdzieś tam się tego spodziewam. Chwilowo zachłyśnięta oczywistością mojej myśli czy spostrzeżenia, odkrywam albo, że jest zwykła i powszechna, albo że jest przedziwna i nikt tak nie uważa, ale nie dziwna w sensie odkrywczym, a raczej w sensie takim, jaki implikuje moje szaleństwo, czy chociaż niedorzeczność. Jakiś czas temu, podczas podróży, zaobserwowałam, że niebo w Czechach jest znacznie niżej, niż w Polsce, a w Austrii, to już w ogóle, niebo wydaje się być nieskończenie wysokie. Zapytałam więc mojego przyjaciela, wielbiciela czeskiej Pragi, czy według niego niebo w Czechach również jest niższe. Odpowiedział jednym słowem: "Nie". Ach tak, spodziewałam się tego, mając jednocześnie nadzieję, że może jednak inni też to dostrzegają. Wyszło jak zwykle, czyli mam dziwne myśli, za którymi nikt nie nadąża, a jeśli nadąża, to uważa je za niedorzeczne lub zwyczajnie dziwne. Z drugiej strony, mój przyjaciel jest najbardziej konkretną i pragmatyczną osobą, jaką znam, więc możliwe, że jego zdanie na temat wzniosłości sklepienia niebieskiego nad Czechami nie jest tym popularnym.

Wydaje mi się, że moje podejście do własnej dojrzałości może być, potencjalnie, nieco popularniejsze. Rodzice mi mówili, że wraz ze skończeniem 18 lat człowiek nie zaczyna magicznie czuć się inaczej i nagle odczuwa dorosłość w sposób znaczy czy oczywisty. Jasne, jest to zrozumiałe. Głupia data urodzin, jednego dnia masz lat 17, a kolejnego 18, będąc nadal w szkole średniej, więc wiele to nie zmienia. Ja byłam w 2 klasie liceum i choć korzystałam z niektórych korzyści dorosłości, to nadal byłam w końcu nastolatką. W tym czasie jednak, pomiędzy 18 a 24 rokiem życia, minęło 6 lat. Zdążyłam skończyć liceum, zrobić licencjat oraz być już na finiszu magisterki - gdy to piszę obronę mam za dwa tygodnie. I dopiero dwa tygodnie temu, a więc miesiąc przed obroną, zaczęłam powoli zdawać sobie sprawę z faktu własnej dorosłości w sposób nieprzyjemny i stresujący. Bynajmniej dlatego, że coś się wydarzyło. Nie wydarzyło się nic nadzwyczajnego. Obrona pracy magisterskiej zdaje się być podobna do obrony licencjatu sprzed dwóch lat. Nadal nie mam prawa jazdy. Jak co roku, szukam pracy na wakacje albo i na dłużej. A jednak spoczęła mi na barkach jakaś przycupnięta panika, że to już, że jestem dorosłym człowiekiem.

Można by chyba zrzucić to na karb ostatecznego końca studiów, gdyby nie to, że sama ubiegam się o przyjęcie na kolejną magisterkę, bo moje akademickie marzenia nie zostały jeszcze zaspokojone. Jedyną zmienną jest to, że trudno powiedzieć, czy studia drugiego stopnia się otworzą, bo to filozofia: osób mało, nikt nie chce myśleć, każdy pragnie być głupi, a jak kierunek studiów w sposób oczywisty nie wpisuje się w wymogi kapitalizmu, to staje się nieatrakcyjny. Może to właśnie przez to: poczucie, że lata studenckie już za mną, ta dorosłość zstąpiła na mnie jak anioł z niebios.

Nie, żeby moje lata studenckie były jakieś typowo studenckie, imprez nie wiele (bo po co? Po skończeniu 20 lat zaczęłam mieć kaca, a nie lubię go mieć), działalność na uczelni? Owszem, jak najbardziej, ale nadal towarzyszyło mi uczucie, że marnuje moje lata studiów, że nie korzystam z nich tak, jakbym mogła. Oczywiście racjonalność zaraz dochodziła do głosu: robiłam to, co chciałam. Żyłam zgodnie z sobą, własnymi potrzebami i pragnieniami. Po co zazdrościć innym, jeśli faktycznie nie pragnie się tego samego, a jedynie ma się poczucie bycia odstępstwem od normy? Kimś, kto zamiast po lekcjach iść do estetycznej kafejki ze znajomymi na wspólną naukę zasuwa do domu na obiad? Życie to nie jest serial lub Instagram, a ja nie jestem postacią emblematyczną dla estetycznych studenckich przeżyć. Mam za to swoje własne. Możliwie bardziej typowe, niż mi się zdaje.

W każdym razie, zawsze zdawało mi się, że moje poczucie dorosłości i dojrzałości jest raczej w normie w stosunku do moich rówieśników, przynajmniej tych, którymi się otaczałam. Nie przypominam sobie, bo ktoś mówił o tym, że jest dorosły, a raczej o zagubieniu i poczuciu ciągłej nastoletniości. Może to o tym piszą autorzy skupiający się na tematyce coming of age, czy na problematyczności lat 20-tych (czyichś własnych, nie stulecia). Limbo między dzieciństwem a dorosłością, w której nikt nie wie, kim jest, z jednej strony popija drinka w klubie o północy, z drugiej chciałby w weekend pograć w gry komputerowe i boi się, czy nie zwolnią go z pracy na pełen etat, gdzie pracuje na umowie zlecenie. To wszystko sugeruje, że w tym przypadku moje uczucia nie są aż tak odbiegające od normy, czyli są zwyczajne i mało odkrywcze.

Bardzo lubię muzykę Olivii Rodrigo, mimo bolesnej heterseksualności tematycznej. Słowa pisze, w mojej opinii, dobre, a piosenki często uderzają właśnie w tę młodość, albo wręcz, w dziewczyńskość. Sama piosenkarka zresztą ma taką estetykę. Sukienki, podkolanówki, martensy, graficzne tiszerty. Jej pierwsze albumy operowały liliowym kolorem, wykorzystywały choćby naklejki jako część dekoracji. Nic dziwnego, pierwszy album Olivia wydała będąc jeszcze nastolatką. Ilekroć jednak ja, 24 letnia kobieta, łapię się na lubieniu muzyki Rodrigo trochę za bardzo, zaczynam się czuć nie na miejscu. Mam wrażenie, że to nie jest dla mnie, że jestem zbyt dorosła, by te utwory szczerze lubić. Tylko, że...Olivia Rodrigo jest ode mnie młodsza o rok. Jeden rok. A nadal epatuje dziewczyńskością, nastoletniością, choć ma już 23 lata. Czy jeśli jej wolno, to mi też? A jeśli tak, to czemu słuchając jej muzyki często odnoszę wrażenie, że jestem na nią za stara? Czy 24 lata to jakaś magiczna granica? Ostatni album Rodrigo, wypuszczony kilka tygodni temu, jest dojrzalszy w porównaniu do poprzednich. Okładka jest młodzieńcza, ale nie młodzieżowa. Piosenki mają równie piękne teksty, są dobre muzycznie. Tematykę mają podobną. Niespełniona miłość, bolesne rozstanie. Mimo ogólnego poczucia większej dojrzałości "You seem pretty sad for a girl so in love", nadal całość albumu jest w gruncie rzeczy dziewczyńska. W teledysku do "stupid song" Rodrigo ma na sobie bluzę oversize i wysokie buty typu glany. W innej scenie na pasiastą bluzkę z długim rękawem ma nałożony graficzny tiszert oversize. W teledysku do "drop dead" można ją zobaczyć w różowo-niebieskiej sukience z falbankami. Rzadko kiedy widzi się na niej makijaż (na pewno jakiś ma, lecz tak subtelny, że w zasadzie widz nie wie, że on tam jest). Owszem, choćby w teledysku do "cure" makijaż Olivii jest bardziej zaznaczony, ale już gdy popatrzymy na występy na żywo czy wywiady na you tube, piosenkarka prezentuje się młodo, dziewczęco. Ubrana zgodnie z trendami dla nastolatek, z reguły z czystą twarzą i rozpuszczonymi włosami.

I przychodzę ja, zaledwie rok starsza, nigdy nie nosząca makijażu, zwykle w ubraniach oversize, ale czasami też w bardzo "dziecięcych" stylach i mam wrażenie, że muzyka Olivii nie jest dla mnie, mimo że bardzo mi się podoba. Dlaczego?

Moich 24 urodzin w zasadzie nie świętowałam. Poszłam jednak na miasto z moim przyjacielem, który ma urodziny dzień przede mną. Wspólny urodzinowy wypadzik. Najpierw poszliśmy zjeść w koreańskiej restauracji inspirowanej cyberpunkiem i z jego estetyką, potem poszliśmy do nowo otwartej arkady gier rodem z lat 90-tych. Okazało się, że z bilecików wygranych w arkadzie dostałam pierścionek, tandetny różowy kwiatek, który mruga światłem po włączeniu. Pamiątka niczym z wiejskiego festynu lub odpustu, wiem to, bo na takich bywałam. Tamtego dnia miałam na sobie spodnie w serduszka, chustkę na głowę w bażanty oraz cztery różne naszyjniki, wszystkie z dużymi, kolorowymi koralikami. Niemal podskakiwałam z radości na widok tego pierścionka, choć to przecież totalna głupotka. W moim infantylnym stroju i z infantylnym pierścionkiem na palcu szłam z moim przyjacielem dalej i byłam bardzo podekscytowana, możliwie, że tym pierścionkiem nawet bardziej, niż prezentem, który wcześniej dostałam, choć trochę głupio to przyznać.

Widziałam gdzieś w internecie, że kobiety na spektrum autyzmu często odbierane są jako infantylne, młodsze niż są, że mają "dziecięce" zainteresowania lub estetykę. A i owszem, kolekcjonuję pluszowe zwierzątka. Co do estetyki, to jej nie mam. Jak mój inny przyjaciel podsumował, mój styl wygląda tak, jakbym wpadła do szafy współdzielonej przez trzy osoby. I chyba tak jest. Z jednej strony mam moje infantylne outfity, przystrajanie koralami dla dzieci, spodnie w serduszka, wzorzyste topy, bluzki z żabkami albo postaciami Disneya, spodenki na szelkach w jaskrawo pomarańczowym kolorze. Z drugiej strony moje "grunge'owe" rzeczy, czarne tiszerty, masa ubrań oversize, spodnie typu "cargo". Z trzeciej, mój najnowszy styl: koszule, krawaty, spodnie garniturowe, marynarki. Bywa, że w jeden tydzień mam na sobie ubrania z wszystkich trzech kategorii. No więc kim ja w końcu jestem? Jak to jest, że jednego dnia z podekscytowaniem biegnę do sklepu, bo wreszcie mam pieniądze na upatrzonego już dawno pluszowego misia, a kolejnego dnia z zafascynowaniem słucham podkastu Dziennika Literackiego?

Właśnie w podkaście Dziennika Literackiego usłyszałam fascynującą rozmowę o dziewczyńskości. Oczywiście zadawałam sobie sprawę, że girlhood istnieje, w mediach, zwłaszcza anglojęzycznych, jest go na pęczki, przesiąkł już z idei do kapitalizmu i wolnego rynku. Mi osobiście kojarzy się z kolanami pokrytymi brokatem tam, gdzie byłyby otarte, jakie to zdjęcia często wyświetlają mi się na pintereście. Po przesłuchaniu tego odcinka podkastu, a w zasadzie nawet w trakcie słuchania, zdałam sobie sprawę, że jeśli otworzy się magisterka z filozofii, to chciałabym pisać o dziewczyńskości, a nie o tym, o czym dotychczas zakładałam. Dziewczyńskość jest czymś naraz fascynującym jak i bliskim, czymś co podczas zgłębiania tematu daje poczucie swoistej ulgi, bo czuje się, że wreszcie ktoś ubrał w słowa to, o czym się samej myślało od dawna. Bardziej się identyfikuję z dziewczyńskością, niż z kobiecością, ale mam 24 lata, więc nie wiem, czy mi tak wolno. Trochę się boje tego, że jednak nie wolno, bo nie wiem, co mi wtedy pozostaje.

Jestem osobą, która uwielbia szarość, można by rzec, że dzieckiem postmodernizmu. Uwielbiam nieoczywistość, uwielbiam złożoność i zagmatwanie, kocham brak prostych odpowiedzi lub westchnienie i "to zależy". Lubię skomplikowanie i sprzeczności i wielowątkowość. Nie lubię rzeczy, które są jakieś i tyle, nie lubię nadmiernego domknięcia, lubię pływać w świecie i się mu ostrożnie przeglądać, dźgać palcem to tu, to tam, i myśleć, co jeszcze z niego wypłynie. Jakkolwiek moje wewnętrzne sprzeczności i niepewności powodują u mnie stres, tak jednak przyczyniają się do kreatywności, do bycia twórczą, do zastanawiania się i otwierania ust w niedowierzaniu, gdy jakiś puzzel wskoczy na swoje miejsce.

Kim jestem? Nie wiem, wieloma rzeczami, i wiele z nich mogę nazwać lub opisać, choć nigdy nie czułam się osoba dorosłą i dojrzałą i do tej konkretnej rzeczy czuje raczej niechęć. Nie chcę, by mi się tu wciskała i panoszyła, nie tyle przeraża mnie tym, że jest, a tym, że wydaje się być okropnie nudna i żmudna i że wiaże się z utratą. Z utratą mojej własnej dziewczyńskości i młodości. Nie wiem, czy w miejsce bycia dziewczyną chcę zaadoptować bycie kobietą. Choć kocham płynność, kocham też moją wewnętrzną sprzeczność: tej rzeczy nie chcę akurat zmieniać.

Zapewne można powiedzieć, że to dobrze zresztą opisany lęk przed wolnością i może tak jest. Trudno czasem rozszyfrować samą siebie. W międzyczasie jednak zamierzam cieszyć się wakacjami.

niedziela, 15 marca 2026

Kim pani jest?

 

Ściany były dziwnie nijakiego koloru, za oknami nic nie było, ogółem wszystko wokół otoczone było niczym, co było o tyle dziwne, że trudno w sumie powiedzieć, co to jest nic. Zdecydowanie jednak czuła, że tak by wyglądało. Podążyła za kolejką. Za czym stała kolejka, nie wiedziała, ale wydawało się, że innej drogi nie było, więc swoje należało odstać. Przed nią stało sporo ludzi, za nią też się zaraz zaczęto ustawiać. Nikt nic nie mówił, tylko patrzyli po sobie dziwnie, niepewni.

– Przepraszam, po co ta kolejka? – Ktoś w końcu zapytał.

Ludzie zaczęli się po sobie rozglądać, rozległy się szmery, wielkie oczy i rozdziawione usta. Patrzyła się na nich, licząc, że ktoś odpowie na cudze pytanie, ale nikt nie odpowiedział. Kolejka przynajmniej posuwała się szybko. Nie dosłyszała o czym była mowa, ale ludzie pochylali się lekko nad okienkiem lub stawali przed nim na palcach, lub zbliżali do niego usta, coś tam mamrotali i odchodzili w prawo lub w lewo. Samo okienko nie było nijak opisane, wyglądało jak okienko z urzędu, i w niektórych czekających wywoływało frustrację czy ogólne poirytowanie. Za okienkiem na krześle obrotowym siedziała kobieta w bliżej nieokreślonym wieku z fryzurą taką, jakiej byśmy się spodziewali po urzędniczce. Wyglądała na znudzoną, w palcach obracała długopis, którego końcówką stukała w klawiaturę.

W końcu nadeszła jej kolej i tak stanęła przed okienkiem. Odchrząknęła, aż kobieta zwróciła na nią spojrzenie spode brwi i znad okularów.

– Kim pani jest? – Zapytała w końcu.

– Yyyyyy – wyjęczała tylko a potem zaczął jej się trząść podbródek, a usta zaczęły otwierać mimo, że z całych sił chciała utrzymać usta zamknięte.

Urzędniczka westchnęła głośno, przewróciła oczami i ostentacyjnie wystukała coś na klawiaturze, bardzo hałaśliwie, co jakiś czas mierząc ją oceniającym i znudzonym wzrokiem. Marszczyła czoło tak bardzo, że na pewno będzie mieć zmarszczkę jeszcze przed końcem zmiany.

– Kolejna… - wymamrotała urzędniczka, po czym odchrząknęła i znudzonym głosem dodała – proszę iść w prawo za fioletową linią na podłodze aż dotrze pani do pokoju numer 35 i tam wejść, nie ma potrzeby pukania.

– Co jest w tym pokoju? – wydukała jeszcze, ale urzędniczka zaczęła już krzyczeć „następny”.

Obróciła się w prawo, z braku lepszych pomysłów, w końcu była nigdzie i po tej przestrzeni nie umiała się, bez instrukcji, poruszać; i po zidentyfikowaniu grubej, fioletowej linii, ruszyła  wzdłuż niej. Po kilkunastu krokach (nie liczyła, ale tak jej się zdawało, że tyle ich było) zorientowała się, że fioletowe linie są dwie, jedna ciemna, a druga jasna. Zatrzymała się na chwilę, skołowana. Minęło ją kilka osób pewnie idących po ciemnofioletowej linii, więc w ostateczności ruszyła za nimi. Wolała się nie zgubić ani nie zapędzić samej w nicość. Szła, pilnie wpatrzona w fioletową linię i własne stopy, obute w trampki Vans i różowe skarpetki, aż z impetem zatrzymała się na plecach osoby przed nią. Mężczyzna, łysy i w średnim wieku, rzucił jej rozgniewane spojrzenie.

Osoby rzuciły po sobie spojrzenia, aż w końcu kobieta w wieku matczynym pokręciła głową z dezaprobatą, obciągnęła niżej podomkę i zastukała w drzwi numer 35, przed którymi najwyraźniej wszyscy zatrzymali się na sobie niczym domino. Zza drzwi rozległo się stłumione „proszę”, więc matka otworzyła drzwi i wszyscy wlali się do środka. W środku stało pięć biurek, znad których wzrok uniosło pięciu urzędników.

– No niech mnie, zaraz szlag mnie trafi – zza jednego z biurek wstał mężczyzna w przepoconym garniturze. – Renatka was przysłała? – Oni tylko mrugali i patrzyli się po sobie, bo kto to wie? Renatka nie miała plakietki z imieniem. Mężczyzna zdecydowanym krokiem podszedł do telefonu z zakręconym kablem i tarczą i wykręcił numer. Wydawał się być zagniewany, bo za pierwszym razem się pomylił i telefon nie zadzwonił nigdzie – Renata! – Wrzasnął w końcu słuchawkę -  co ty znowu odwalasz?! Ile razy ci mówiłem, że masz rozróżniać linię purpurową od liliowej! Myślałem, że baba to się na kolorach zna – słuchał przez chwilę – zaraz jakiegoś geja zatrudnię na twoje miejsce. Gdzie mi do HR wysyłasz przybłędy…to jest – zerknął na nas zmieszany – petentów. Co mam z nimi zrobić? Dać im pracę? – Pokręcił głową, gdy Renata mówiła coś, lub krzyczała, po drugiej stronie. Z słuchawki wydobywał się jedynie bliżej nieokreślony szum. – Przyrzekam na wszystkie świętości tego świata, jeszcze raz powiesz „fioletowy”, to cię zwolnię bez odprawy i wpiszę naganę za błazenadę w robocie! Doprawdy! – Odłożył słuchawkę. – Proszę stąd wyjść i iść za liliową linią, absolutnie nie za purpurową.

Wszyscy odwrócili się i wyszli, pomrukując coś pod nosem.

– Przepraszam – ona nie wyszła.

– Co jeszcze? Pani nie wie co to za kolor liliowy?

– Przecież to jest pokój 35. Tak jak miało być.

– Tutaj jest wiele pokoi 35. – Zapewnił mężczyzna – proszę sobie tym nie zaprzątać głowy, tylko iść za liliową linią.

– Co to za miejsce?

– Urząd, nie widzi pani? Proszę wyjść – kiedy wychodziła z pokoju numer 35 rozległo się jeszcze – Oleńko, pokaż mi akta Renaty…grabi sobie…

Szła niepewnie po liliowej linii, niepewna co to za urząd – tych w końcu jest wiele – ani co niby miała w nim załatwić. Jednak, nie było w zasięgu jej wzroku żadnego wyjścia, a nawet gdyby było, nie wiedziałaby, gdzie ma się udać. Dreszcz przeszedł jej po plecach gdy uświadomiła sobie, że nadal nie zna odpowiedzi na pytanie, kim jest, więc tylko dreptała przed siebie, niepewna. Zgubiła już grupkę, na którą wcześniej wpadła, ewidentnie im się spieszyło. Usłyszała przed sobą dziwny dźwięk i zobaczyła, że to łysy mężczyzna, który przedtem próbował ją skarcić wzrokiem, wyszedł z pokoju numer 35 i poszedł wzdłuż innej kolorowej linii.

W kilku susach dopadła do drzwi i zapukała, po czym weszła. Przy drzwiach czekała na nią staruszka. Była tak niska, że musiała zgiąć się w pół, by dostrzec pomarszczoną twarz babuleńki, która rozpromieniła się ciepłym uśmiechem, zupełnie niepodobnym do tych prezentowanych przez osoby z jej profesji.

– Witam, rozumiem, że nie wie pani, kim pani jest? – zapytała.

Ona rozdziawiła tylko usta i wciągnęła powietrze, bo już sama nie wiedziała, co ma na to odpowiedzieć i nadal czuła się zaskoczona swoją sytuacją, jakakolwiek sytuacja to była, bo tego też nie wiedziała.

– Ach, proszę się nie martwić – uśmiechnęła się jeszcze szerzej, jakby policzki ktoś jej naciągał od tyłu – proszę wejść za tę kurtynę i poprzeglądać się w lustrach. Może coś się pani przypomni.

Staruszka lekko popchnęła ją w stronę zasłony, więc weszła za nią. Cały pokój był lustrami. Było tam każde lustro, jakie człowiek może sobie wyobrazić, w każdym kształcie, z każdej epoki, nad lustrami i pod nimi różne oświetlenie, nawet na podłodze były lustra i były też lustra zniekształcające, a przynajmniej tak sądziła z ich wywieszonego obok opisu, bo…żadnych odbić nie było. Zaczęła się obracać jak szalona i macać po brzuchu i klepać po rękach i udach i tupać stopami. Patrząc w dół, widziała się na pewno. Ręce w rękawach czarnej bluzy, dramatycznie rozedrgana klatka piersiowa, nogi w dżinsach, różowych skarpetkach i butach Vans, na głowie ma włosy, jak sugerują chwytające się za nią palce, ale raczej krótkie, bo nie jest w stanie przeciągnąć kosmyka tak, by go zobaczyć choćby kątem oka.

Wybiegła stamtąd przerażona, ale staruszka chwyciła ją mocno za ramiona. Cała się trzęsła.

– Biedactwo! – Skwitowała staruszka – pocieszyłabym cię, ale mam teraz przerwę obiadową. No cóż. Przykro mi. Podążaj za czerwoną linią, aż do pokoju 117B.

Wyszła stamtąd, zszokowana i roztrzęsiona, i ruszyła za czerwoną linią. Szła, oddychając tak, jakby ktoś ściskał ją jak puszkę po napoju, a w oczach jej się dwoiło i troiło, i nie wiedziała, czy to przez roztrzęsienie, czy przez łzy.

Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? Kim pani jest? K im pa ni j est?

Nabrała kilka głębokich wdechów. Zatrzymała się i przyjrzała liniom. Obok jej linii biegła druga, równolegle, przynajmniej tak daleko, jak oczy widziały. Obie były czerwone. Przetarła powieki. Teraz obie wydawały jej się zielone. Mrugnęła i obie były czerwone. A potem zielone. I tak w kółko. Stała w miejscu, bojąc się ruszyć, jakby jej ktoś przykleił w miejscu stopy. Rozejrzała się rozpaczliwie, ale nikogo nie widziała w zasięgu wzroku, tylko rozmyte, obłe korytarze bez drzwi i bez oznaczeń i ogólny brak koloru czy jakichkolwiek cech szczególnych. I niemożność zboczenia ze ścieżki wyznaczanej przez linie, problem tylko, że teraz sama już nie wiedziała, która to jej linia. Czy obie były czerwone? Czy jedna była czerwona, a druga zielona? A może obie były zielone? I dlaczego ona tego nie wiedziała? A skoro tego nie wiedziała, to jak miała podążać za czerwoną linią?

– Cześć! Chcesz pograć ze mną w klasy?

Przed nią stała mała dziewczynka, miała dżinsowe spodenki, białą koszulkę i kokardę we włosach, jakby ktoś ją ubierał na inną okazję, ale w połowie zmienił zdanie.

– Co ty tu robisz?

– Bawię się. Gram w klasy. Byłoby fajniej, gdybym miała z kim grać. – wskazała za siebie, i faktycznie, obok linii rozrysowane były pola do gry w klasy.

 Wiesz, która linia jest czerwona?

– Oczywiście, że wiem – dziewczynka roześmiała się, jakby to pytanie było najzabawniejsze na świecie – nie mam pięciu lat.

– No tak, wiadomo – starała się uspokoić oddech. – A ile masz lat?

Dziewczynka wyciągnęła przed siebie obie rączki i starannie, palec po palcu, rozprostowała ich sześć.

– I jesteś tu sama? – Rozejrzała się po korytarzu.

– Haha, nie – dziewczynka schowała odliczone palce i położyła piąstki na biodrach – przecież chodzą tędy inni ludzie.

Miała wrażenie, że zdecydowanie rozdziawiła znowu usta, więc zamknęła je i głośno przełknęła ślinę.

– Hmmm – mruknęła, myśląc intensywnie – chcesz się ze mną przejść po czerwonej linii do pokoju 117B?

– Może później, jeśli zagrasz ze mną w klasy – skwitowała i wróciła do zabawy, z wprawą przeskakując z kwadratu na kwadrat.

Wpatrywała się w buty dziewczynki, białe, eleganckie, takie jakie ubrano by jej do pierwszej komunii. Na pewno niewygodnie się w nich skakało.

– Okej, niech będzie – uznała.

Skakały, raz jedna, raz druga. Dziewczynka zdecydowanie wygrywała. Podeszwy jej eleganckich bucików odbijały się echem w korytarzu, zupełnie inaczej, niż gdyby miała na sobie obuwie sportowe. Mimo to pokonywała ją, w trampkach Vans.

Grały zawzięcie i niemal bez słowa, jedna za drugą, na zmianę. Poczuła, że się poci, a dziewczynce przekrzywiła się poluzowana od skakania kokarda.

– Helenko, no naprawdę! – rozległ się krzyk ulgi i poirytowania na raz. W ich stronę szybkim krokiem zmierzał mężczyzna z pokoju 35, ten który wcześniej nakrzyczał na Renatę. – Ile razy mam ci mówić, że masz się nie oddalać, gdy tatuś ma przerwę obiadową? Wiesz jak łatwo jest się tu zgubić na zawsze? Nie znajdę cię potem, i co? – Zerknął na nią, chwytając rękę Helenki. Dziewczynka uśmiechała się złośliwie patrząc to na nią, to na mężczyznę – proszę wybaczyć. Żona mnie zostawiła. To mnie zdecydowanie przerasta. Boże, szef mnie zwolni, jak Helenka jeszcze raz będzie biegać samopas i straszyć petentów. Mam nadzieję, że pani nie zamęczyła.

– Nie, ale nie wiem, która to czerwona linia. A mam iść po czerwonej linii. Do pokoju 117B. – Odpowiedziała zgodnie z prawdą.

– Och, to… - spojrzał na nią z zaciekawieniem i troską. – Odprowadzimy panią do pokoju 117B, tyle mogę zrobić. Proszę za mną.

Mężczyzna ruszył szybkim krokiem, kurczowo ściskając rękę Helenki, która nadal podskakiwała, tym razem co drugi krok. Chichotała pod nosem. Szła za nimi, szybko, nic nie mówiąc. Uczepiła się ich tak, jak wcześniej tamtej grupki, bo sama, najwyraźniej, nie była w stanie nigdzie trafić.

W końcu doszli do pokoju 117B, mężczyzna otworzył drzwi i skinął jej głową, by weszła.

– Przyprowadzam wam zgubę. Zajmijcie się nią dobrze – powiedział.

– Błagam cię, Bogdan, powiedz mi że ten potwór znowu nie pomalował kredą korytarza – wyjęczał jakiś głos ze środka.

– Wypraszam sobie, Helenka to nie potwór. Trzeba było się z nią nie bawić mając uszkodzone kolano. Ona jest…energiczna…

– Aha, jasne, a kto mi zwróci pieniądze za rehabilitację…

– Tatusiu, pójdziemy na lody… - mruknęła Helenka, gdy mężczyzna wyciągnął córkę na korytarz i zatrzasnął drzwi.

– Biedne to dziecko, bez matki. Ojciec jej nawet ubrać normalnie nie umie. Ani zatrudnić niańki, najwyraźniej. Niech pani siada – powiedział głos zza biurka.

Usiadła niepewnie, próbując zajrzeć za komputer, ale nic nie widziała.

– Czy ktoś pani wyjaśnił, dlaczego tu jest? – Zapytał głos.

– Nie.

– Jak zawsze, jak samo nie zrobię to nikt nie zrobi, przysięgam, nie płacą mi wystarczająco. – Rozległo się głośne westchnięcie – jest tu pani, bo nie wie pani, kim jest. Możliwe, że pani zaginęła. Albo że ktoś pani szuka. Albo że nikt pani nie szuka. Różnie to bywa, wie pani. Zależy.

– Od czego zależy?

– Aha, dobre pytanie. Czasami ktoś nie pamięta kim jest bo wziął na rejvie pigułę od nieznajomego, albo wypił za dużo przez ostatnie wiele lat i zasnął w rowie, albo czasem po komplikacjach po znieczuleniu, po operacji. Czasami ktoś ma chorobę psychiczną, nagłą lub nie, czasami ktoś ma traumę i jakąś amnezję wsteczną, a jak kto stary, to może ma demencję, albo coś takiego. Nie jestem lekarzem. Ale pani jest młoda. Dziwne.

– Dziwne?

– Dziwne, bo w systemie widzę, że nie pamięta pani, kim jest i nawet w lustrze pani nie ma, czyli nie pamięta pani, jak wygląda. Rzadko się to zdarza. Może ktoś panią porwał albo zgarnął na handel ludźmi…może niefortunny wypadek samochodowy i gdzieś pani walnęła łepetyną i teraz błądzi tu i tam i nie wie kim jest…nie wie pani, jak zakładam, czy ma pani historię schizofrenii w rodzinie? – Pokręciła głową – wielka szkoda, z tego co widzę, jest pani w idealnym wieku na schizofrenię…

Rozejrzała się, ale nie widziała głosu zza ekranu komputera i nie była pewna, jak właściciel głosu widzi ją.

– W porządku, musimy ustalić, co już o pani wiemy. Jakieś myśli się pojawiły, gdy szła tu pani do mnie, albo wcześniej?

– Chyba się zgubiłam – zauważyła.

– Doprawdy? Co też pani nie powie! Nikt, kto wie, gdzie jest, nie znajduje się tutaj. – Rozległo się stukanie w klawiaturę. – Poznała pani Helenkę. Współczuję. Wpiszę w system, że ma pani tragiczną orientację w terenie. Wątpię, by ujęto to w aktach, o ile ktoś pani w ogóle szuka i zgłosił, że pani nie ma, ale nie zaszkodzi wpisać. Wątpię również, że od tego jednego faktu sobie pani przypomni, kim jest, ale lepiej go zapiszmy, bo jeszcze pani i to zapomni i dopiero będzie klops.

– Nie, to znaczy – próbowała zebrać słowa – być może byłam tylko zdezorientowana, ale nie wiedziałam, która linia jest czerwona. Wydawało mi się, że obie, albo żadna, albo że się zmieniają…bo tam są dwie linie na podłodze.

Stukanie w klawiaturę ustało, zza ekranu wychynęło jedno oko, które otaksowało ją po raz pierwszy z bezbrzeżną i nieskrywaną ciekawością.

– O. To może być coś. Baśka, przynieś mi tu rekwizyty.

Dopiero teraz zorientowała się, że w głębi pokoju stało drugie biurko, z którego teraz wystrzeliła kobieta z długimi włosami i na szpilkach. Z niezwykłym zapałem dotaszczyła na biurko, przy którym siedziała ona i jej rozmówca, przezroczyste pudło pełne małych kostek do gry.

– Wracaj do siebie, Baśka i przygotuj to, co zawsze – poinstruował ją właściciel oka. – W tym pudełku są kostki do gry. Zielone i czerwone. Zapewniam, że tak jest, widzę pani powątpiewanie na pani twarzy. Proszę dla mnie posortować te kostki, szybciutko. Kolorem.

Patrzyła się na pudełko kostek w szoku. Wydawało jej się, że były tych samych kolorów, ale czasem zmieniały kolory i w ogóle niczego nie była już pewna. Dla zasady i z obawy przed głosem zza komputera szybko wysypała kostki na biurko i zaczęła maniakalnie sortować je na dwie kupki. Była cała spanikowana, bo co jedną przydzieliła do kupki, tak jej się zaczynało wydawać, że powinna być na drugiej kupce. Spociła się jeszcze bardziej, niż przy grze w klasy z Helenką. Cała się zestresowała. Nie wiedziała, co to oznacza, jak już po tych wszystkich rewelacjach od głosu zza monitora wywnioskowała, nie pamięta z prawdziwego świata niemalże nic. No, chyba że ten dziwny urząd był częścią jakiegoś prawdziwego świata, ale tego też nie wiedziała i zaczynała się denerwować.

– Okej, na pewno jest pani daltonistką – skwitował głos zza ekranu, a jej łzy potoczyły się z oczu, choć nie wiedziała dlaczego, może po prostu była zmęczona i przestraszona. – Ale proszę nie płakać, to nie koniec świata. Z tym można żyć. Nie wiem jak, ale można. Wpisuje to w pani akta, w razie gdyby ktoś uznał to za istotne i w ogóle…nic więcej pani nie pamięta o sobie? – nagle zza biurka z zaskakującą prędkością wytoczyło się krzesło. Siedziała na nim osoba z kolanami pod brodą i bladą twarzą, choć o zaskakującej energii. Osoba zmierzyła ją uważnym wzrokiem od stóp do głów i wsunęła się z powrotem za biurko. – Opiszę w co pani jest ubrana. Czarna bluza z kapturem, niebieskie dżinsy typu „straight”, włosy obcięte na krótko, różowe skarpetki, buty Vans… -  jedno oko znów wynurzyło się obok ekranu – na oko ma pani pewnie dwadzieścia parę lat, ale kto to wie, w tych czasach… umie pani ruszać brwiami? – Poruszyła brwiami – ok, czyli botoksu nie ma, to może faktycznie jest pani po dwudziestce. Kolor oczu: nijaki, kolor włosów też. Kurde, nie ma tu takiego pola…jak myślisz, Baśka, co to za kolor oczu?

– Wpisałabym szaroniebieski – uznała Baśka.

– To taki wpiszę. Włosy, dajmy na to, szarobure…nie…bo pani nie jest stara…dajmy mysi blond. Ok. Proszę teraz do Baśki, ja już, na szczęście, zrobiłom co miałom i bardzo dobrze. Zmachałom się, tragedia.

Wstała niepewnie i ruszyła w stronę Baśki, zachłyśnięta bezpardonowością osoby za biurkiem. Zerknęła przez ramię. Osoba nadal siedziała z kolanami pod brodą, ale teraz głowa całkiem jej opadła, a ramiona unosiły się w miarowym rytmie.

– Proszę nie zwracać uwagi. O tej godzinie jest jego pora drzemki – wyjaśniła Baśka.

– Czy normalnie tak szybko się zasypia?

– Nie. Proszę, z łaski swojej, przykładać tu po kolei palce. Zrobimy odbitki linii papilarnych. W razie, gdyby były w systemie.

– W systemie?

– Co ja będę tłumaczyć, za wiele do tłumaczenia. Dostanie pani potem broszurkę, o ile zaraz się nie dowiemy, że już ktoś pani szuka. Na razie bardzo proszę mi zaufać.

Zaufała więc, i przykładała palce jeden po drugim to wskazanego miejsca, a pod nim przejeżdżał czerwony pionowy pasek. Nie bolało. Kiedy skończyła z prawą ręką i zaczęła z lewą obejrzała dokładnie każdy palec na prawej dłoni, ale nie zostały na nich żadne ślady.

– Proszę jeszcze tu – Baśka zdążyła się podnieść i przemieścić na szpilkach, zaskakująco szybko, jak jej się wydawało.

Stanęła na dziwnym pudle z wysięgnikiem. Baśka coś tam poklikała i poustawiała.

– Dobrze, dzięki temu mamy pani wagę i wzrost. Nie będę pani mówić, żeby pani nie przygnębiać.

Wróciła do swojego biurka, a ona poczłapała za nią z braku lepszych opcji i jakichkolwiek pomysłów. Baśka stukała butem o podłogę, podśpiewując coś pod nosem, ale ona nie znała tej melodii. Albo jej nie pamiętała.

– O, i już baza przeskanowana. Nie ma pani. To znaczy. Ani w policyjnych rejestrach, ani nikt nie zgłosił pani zaginięcia, no chyba, że ktoś panią bardzo nieakuratnie opisał. Ale to nie my, my, jak pani widzi, jesteśmy skuteczni, precyzyjni i skrupulatni. Proszę za mną. – Podprowadziła ją do innych, bocznych drzwi. – W tym korytarzu nie ma żadnych linii, ale proszę iść prosto aż pani dojdzie przechowal…poczekalni. No już, proszę iść i nie zadawać mi pytań, bo ja za kwadrans kończę pracę. Z Renatą jestem umówiona na piwo. Proszę iść. Do widzenia. 

Więc poszła, bo co miała zrobić. Korytarz był taki sam, jak cała reszta budynku, czyli zupełnie nijaki. Nie był jednak zbyt długi, bo dość szybko dotarła do jego końca. Na końcu faktycznie znajdowało się duże pomieszczenie z przeszklonymi drzwiami i przeszkloną ścianą, przy której kilka osób pilnie wyglądało na zielony krajobraz. Dziwnym było, że w ogóle coś istniało poza tym dziwnym budynkiem, ale postanowiła tego teraz nie roztrząsać, gdyż była bardzo zmęczona i skołowana. Zauważyła stoliki i krzesła, ladę, z której właśnie ktoś odebrał przyjemnie pachnące pojemniki, było też pełno mebli, choć gdy się rozglądała, trudno jej było je określić. Meble były kolorowe i akcesoria też były kolorowe, co również było dziwne, bo wszystko inne było tutaj bezbarwne. Zaczęła przyglądać się ludziom, rozmawiającym, robiącym różne rzeczy (kilka osób czytało, kilka jadło i piło, część robiła rzeczy, co do których nazw nie była pewna). Byli młodzi, starzy, było kilkoro dzieci i nastolatków. Większość jednak była bardzo stara.

– Dzień dobry! – Uśmiechnął się do niej mężczyzna w garniturze z muszką. Był chyba koło 30-tki, ale nie mogła być pewna. – Jesteś tu nowa?

– Tak. Co to za miejsce?

– To jest poczekalnia. Czekamy tu, aż ktoś nas będzie szukał lub ktoś sobie nas przypomni, lub do czasu, gdy sami sobie przypomnimy, kim jesteśmy.

– Kiedy ja sobie przypomnę? – Zapytała, całkiem rozsądnie.

– Koleżanko! Nikt nie ma odpowiedzi na to pytanie…ale na twoim miejscu bym się dobrze rozgościł. Mam tu konsolę, gry karciane i planszowe, książki, telewizję, kącik do tworzenia sztuki, zabawki, druty i szydełko, a za tamtymi drzwiami łazienkę i sypialnię. Jest tu bardzo miło. Można wygodnie żyć. – Uśmiechnął się do niej szeroko, ale w kącikach jego oczu czaił się smutek.

– Więc jak długo tu będę? – Dopytała, bo zdawało jej się, że odpowiedź na to pytanie nie padła.

– Zazwyczaj jestem optymistą, a ty zmuszasz mnie do pesymizmu i to mi się nie podoba. No cóż – odetchnął głęboko – powiem to metaforą, tak będzie mi łatwiej. Z reguły czas oczekiwania na wyjście stąd jest jak kolejki do specjalisty na NFZ, och, pamiętam to dobrze, oczywiście tu nie da się nic szacować ani nawet zapisać na zaś, z wyprzedzeniem, ale…uśredniając, ostrożnie szacowałbym, że może gdzieś do lat 50-tych…

– Przepraszam, który mamy rok?

Mężczyzna wskazał jej coś na ścianie. Podbiegła w tamto miejsce. Kalendarz. Rok 2026. To brzmiało jak koszmar. Kim ona jest?

 

sobota, 28 lutego 2026

Powracanie

 

“But I still miss you
When I'm with you
'Cause I know we're not
Playing for keeps”

-            Lucy Dacus, For keeps

 

Zawsze wstawała z łóżka tak, jakby przebudzała się z koszmaru. Po pierwszym dźwięku budzika wyskakiwała niemalże z pościeli, już cała spięta, nie pozwalająca sobie na sekundę zwłoki. Zazwyczaj ją tym budziła, wpuszczała do sypialni chłód prędko odrzucanej kołdry i niepokój napiętych do granic możliwości mięśni.

Przymykała oczy, ale patrzyła spod powiek, jak później boginię dopada zniechęcenie. Jak po energicznym powrocie z toalety i przyszykowaniu ubrań opada na łóżko i zwiesza głowę, nagle zupełnie pozbawiona mocy, jakby to poranne wystrzeliwanie z pościeli jak z procy już całkiem wykończyło jej zasób energii. Jej mięśnie nadal drgały lekko w całym swoim napięciu, ale jakby brakowało woli. Po kilku minutach wzdychała i sięgała po pierwszą część przyszykowanej garderoby. Wydawała się wtedy bardzo ludzka.

Ona wiedziała, w którym miejscu położyć dłoń, by się rozluźniła, jak ją dotknąć, by stwardniały stres rozpuścił się pod jej palcami, by westchnęła cicho, z zawstydzeniem i skrywaną błogością.

Od dawna już jednak tego nie robiła, dopadł ich zwyczajny stres i szare życie, praca w średnio pokrywających się godzinach, obiady z pudełek jedzone w milczeniu spowitym zmęczeniem, z Netflixem brzęczącym w tle. Żadna z nich nie miała siły, tylko brały prysznic i układały się na swoich miejscach pod kołdrą, by podczas poranków zupełnie się wyminąć a potem nie widzieć się aż do nocy, jedynie napisać, co na obiad i czy pies wyszedł na spacer.

Kiedyś było zupełnie inaczej, cliche, jakby każdy związek nie zmieniał się wraz z upływem lat. Dawniej ogrzewała jej ręce, gdy zapomniała rękawiczek, a ona obejmowała ją od tyłu i całowała w policzek. Przynosiły na randki drobne upominki, ale nie kwiaty, tylko ciasteczka, misie i czekoladki. Siedziały pod kocem oglądając filmy do późnych godzin nocnych, spały spocone i zmięte w swoich objęciach. Nic nie zapowiadało ochłodzenia.

A potem znalazły się w przestrzeni liminalnej, pół świadome, z tubkami i rurami, z pikaniem maszyn i jęczeniem kółek wózków pielęgniarek. Już nigdy nic nie było takie same. Wypluto je z powrotem do czasu i przestrzeni, a ich dynamika zdawała się inna. Chłodna i precyzyjna, bez czułości i radości, ze szczerością wymuszaną surowym uniesieniem brwi.

Bogini była hiper aktywna, napięta tak bardzo jak nigdy dotąd, wyczulona na każdy jej jęk i stękniecie. Wstawała rano i od razu zmarszczka formowała się na jej czole, wiecznie gotowa była pytać, czy wszystko w porządku, aż w końcu przestała, teraz tylko obserwowała ją bacznie i nieustannie, nawet kiedy ona na nią nie patrzyła, jej oczy zawsze ją znajdowały. Zamieniła się w matkę lub w sokoła, krążyła nad nią skupiona do granic możliwości, sucha, rzeczowa, nieznosząca sprzeciwu.

Potem obie wróciły do pracy i świat zdawał się istnieć po staremu, ale u nich nie było już tak samo. Nie pisały. Nie rozmawiały. Po pracy bogini przyglądała jej się badawczo szukając oznak dyskomfortu, jednocześnie zmęczona, szara, zmięta i pulsująca jak napięty mięsień, niedająca sobie czasu na odpoczynek. Bogini potrzebowała pomocy, ale boginie nie nawykły, by prosić o pomoc, one same rozwiązują sytuacje bez wyjścia i robią to z wdziękiem i gracją, nawet jeśli z bitwy wychodzą pokryte krwią i złamane w trzech miejscach. Ich głowy unoszą się ostatkiem sił w geście gracji i mocy i tak już musi pozostać.

A ona była jak ptaszek ze złamanym skrzydłem. Skrzydło się zrosło, ponownie nauczyła się latać, ale bogini wciąż zerkała z gniazda w dół gotowa zanurkować po nią w powietrze.

Jak tak dalej pójdzie, bogini na czole pozostanie permanentna zmarszczka, a one pozostaną w stagnacji, w dziwnym połowicznym stanie granicznym, niby w świecie, a jednak poza nim, próbujące wbiec w wir rzeczywistości, choć są wyrzutkami światoprzestrzeni. Wszyscy ci ludzie i wydarzenia za szklaną szybą czasu i one, utknięte, jakby jedną nogą nadal na szpitalnych korytarzach.

Ona pragnęła tylko jednego, chciała by bogini zobaczyła ją jak dawniej, by jej ramiona opadły lekko a zmarszczka na czole ustąpiła miejsca uśmiechowi,  by znowu mogła formować ją dłonią jak rozgrzaną glinę i aby mogły leżeć wtulone, jak dawniej, i słuchać swoich bijących serc nie licząc na następujące symultanicznie równe pikanie.

Kiedy wróciła wcześniej z pracy rozebrała się przed lustrem i zaczęła oglądać swoje ciało, ciekawa, czy faktycznie tak bardzo się zmieniło. Cienka blizna pomiędzy piersiami, okrągła na boku, pomiędzy żebrami, miliony małych otarć i siniaków, gruba blizna wokół biodra. Wodzi po nich palcami, tu biegł tlen, tu tuba, tam rurka, a tu kiedyś były szwy, ale już ich nie ma. Nie rozpada się. Jest tylko inna. Łzy powoli pociekły jej po twarzy, bo właśnie z pełną mocą zdała sobie sprawę, że straciła swoje dawne ja. Już nie była gibka i gładka, tylko pokiereszowana, choć zagojona, to nosiła na sobie znaki pozostawione przez przestrzeń liminalną, odciśnięte na jej ciele. Smarowała je na początku usilnie żelami, ale po jednej, a nie wszystkie naraz, łatwiej było nie widzieć ich w pełnej krasie, rozłożonych na jej ciele niczym punkty na mapie, a raczej tylko gdzieniegdzie, we fragmentach.  Teraz widzi, że żele niewiele zdziałały, na lewą nogę zawsze będzie utykać i na próżno szukać ciała kochanki w ciele obłożnie chorej, inwalidki. Włosy jej odrosły i opadają na twarzy, dawno nie przycinane, były odległym i mało istotnym problemem. Nerwowo łapie powietrze i natychmiast wypuszcza, oddycha bez zarzutu, ale co po oddechu osobie nieistniejącej?

Może musi przejrzeć te ulotki, które dali jej w szpitalu, te pocieszenia i przeprosiny za to, że wrzucają ją od nowa w podły świat, przystosowujące do nowego ciała i nowych zasad. Z depozytu oddali jej mózg, ale ciało najpierw pozmieniali i jest teraz nie do poznania. I mózg zmarkotniał, najpierw zadziwiony powrotem do świata istniejących, a potem głęboko zasmucony faktem ledwo - istnienia.

Stoi tak nadal przed lustrem, nie chce nawet drgnąć, nie ma siły. Klucz przekręca się w zamku. Wraca bogini. Natychmiast zastyga przy drzwiach, nadal otwartych.

– Czy wszystko w porządku?

Ona odwraca się i widzi, że cała już jest napięta i oddycha niespokojnie, wodząc po niej wzrokiem, gotowa do interwencji, wykrok, ręce wystawione. Coś lekko kłuje ją w biodrze, ale to ignoruje. Podchodzi do niej i stara się nie wyglądać źle, smutno, czy jakby czegoś jej brakowało, choć przecież jej brakuje.

– Możesz mnie przytulić? – bogini zerka na nią niepewnie. – Możesz widzieć mnie, tak jak dawniej? Nie wiem, czy jeszcze tam jestem.

– Jesteś – odpowiada bogini i jej głos po raz pierwszy od dawna opada do spokojnego szeptu, a jej ręce obejmują ją, ale nie tak, by przytrzymać ją do zmiany opatrunku, a tak, by poczuć ciepło jej skóry i bicie jej serca.

Powoli kładą się na kanapie, a drzwi na świat nadal są otwarte i rzeczywistość zdaje się przez nie wpełzać. Bogini upewnia się, że biodro jej nie boli w obecnej pozycji i sunie opuszkami palców po bliznach i scałowuje z nich ból, traumę i brzydotę, a jej włosy okraszają jej brzuch łaskotkami, delikatne brązowe kosmyki wpadają do jej pępka i gładzą jej uda. Jej ciało drży i bogini na chwilę wstrzymuje oddech i jej oczy przybierają ten wyraz strachu, ale to nie ból, tylko rozkosz powoli opanowuje jej ciało. Ona też unosi swoją sprawniejszą rękę i nawija na nią boskie włosy, wyciąga dłoń do jej szyi i zjeżdża w bok jej ciała.

Ich tułowia i kończyny scalają się w jedno, rozpływają się i zatapiają w sobie nawzajem, tulą się, aż powstaje z nich abstrakcyjny obraz o wielu barwach. Bogini nadal topnieje pod jej dotykiem, a z oczu lecą jej łzy, ale nie smutku, tylko jakieś inne, słodko-gorzkie i pełne tęsknoty.

Może nic nie jest jeszcze stracone, może półotwarte drzwi wpuściły je z powrotem w wir świata, do ich ciał, ich pamięci, historii.

The Contract

She has been out of a job for a few months when she saw a listing. Of course, she was out of money by then, not because she had to be, but...